جلسه صد و چهل 140 ، شرح وظایف و مسئولیتهای ناظرین هماهنگ کننده ، نحوه مکاتبات و الگوریتم گزارش دهی در بین ناظرین ، شرح مسئولیتهای مشترک ( او رلپ ) بین ناظرین ، شرح مسئولیت دو یا سه ناظر هم رشته در یک ساختمان

  1. صفحه اصلی
  2. آموزش حقوق مهندسی
  3. آموزش جامع حقوق مهندسی در ساخت و ساز شهری ایران ، 157 جلسه 200 ساعته
  4. جلسه صد و چهل 140 ، شرح وظایف و مسئولیتهای ناظرین هماهنگ کننده ، نحوه مکاتبات و الگوریتم گزارش دهی در بین ناظرین ، شرح مسئولیتهای مشترک ( او رلپ ) بین ناظرین ، شرح مسئولیت دو یا سه ناظر هم رشته در یک ساختمان
جلسه بعدی
جلسه صد و چهل و یک 141 ، شرح مجدد بیمه در ارکان شرکتهای حقوقی مهندسی ، اشاره مختصری به سببیت و مباشرت ، تاکید به ناظرین در توجه به اجرای فضای سبز پشت بام و بریدن درختها و همچنین توجه به نقشه های کمیسیون نما ، بازخوانی پرونده ای غم انگیز از محکومیت مهندسی در زلزله رودبار ، بازخوانی پرونده های مهندسین ناظر در زلزله اهر ، بازخوانی یک پرونده در اهمیت اجرای وال پست Wall post
جلسه قبلی
جلسه صد و سی و نه 139 ، بخش چهارم از شرح وظایف و مسئولیتهای مهندسین ناظر مربوط به رشته های نظارت آبفا و نظارت برق اماکن

شرح وظایف و مسئولیتهای ناظرین هماهنگ کننده ، نحوه مکاتبات و الگوریتم گزارش دهی در بین ناظرین ، شرح مسئولیتهای مشترک ( او رلپ ) بین ناظرین ، شرح مسئولیت دو یا سه ناظر هم رشته در یک ساختمان

فهرست این جلسه 🔻 👈 .

 

متن پیش روی برگردان فایل صوتی است که به همت گروه نگارش آماده و در اختیار شما قرار گرفته است.

مرجع حقوق مهندسی ایران همیار و همراه جامعه مهندسی ایران

در چهار جلسه گذشته بدین ترتیب به شرح وظایف و مسئولیتهای مهندسین ناظر به تفکیک رشته ها پرداخته شد:جلسه 136 مربوط به ناظران نقشه برداری و معماری و سازه ، جلسه 137 مربوط به ناظران تاسیسات مکانیکی و برقی ، جلسه 138 مربوط به ناظران گاز ، جلسه 139 مربوط به ناظر آبفا و ناظر برق اماکن.

حال در این جلسه به شرح وظایف و مسئولیتهای ناظر هماهنگ کننده خواهیم پرداخت.

طبق مبحث دوم مقررات ملی ساختمان مسئولیت ناظر هماهنگ کننده  در ساختمان به مهندس ناظر معماری یا عمران واگذار میشود . رویه انتخاب مهندس عمران یا معماری به عنوان هماهنگ کننده به مصوبات هیئت مدیره هر استان بستگی دارد و در استانهای مختلف با هم تفاوت دارند . در استان تهران تا سال 1392 مهندسان معمار هم میتوانستند ناظرهماهنگ کننده باشند، اما فعلاً فقط مهندسان ناظر سازه به عنوان ناظرهماهنگ کننده انتخاب میشوند و دلایلی دارد که در جلسات گذشته گفته شده است. از جمله این که در گودهای پر خطر تهران که تعدادشان هم کم نیست اگر ناظر سازه با ناظر هماهنگ کننده که مهندس معماری است همکاری نکند آنگاه ممکن است ناظر معمار نتواند کار را به سرانجام برساند و به بروز حادثه بینجامد . در استانهای دیگر رویه ها فرق دارد : گاهی از بین مهندس ناظر معماری و عمران آنکه پایه ارشد تر دارد به عنوان ناظرهماهنگ کننده انتخاب میشود و اگر هردو ناظر هم پایه باشند یکی داوطلب میشود و اگر هر دو داوطلب باشند قرعه کشی میشود .

ناظر هماهنگ کننده همانطور که از نامش پیداست وظیفه هماهنگی بین ناظران ساختمان ( نقشه برداری ، سازه ، معماری ، برق ، مکانیک) را بر عهده دارد و باید با آنها ارتباط و مکاتبه داشته باشد .

ارتباط شفاهی و یا ارتباط غیر رسمی (مثل پیامک ، پیام فضای مجازی مثل تلگرام ، گروه تلگرامی ، نامه بدون رسید و حتی نامه پست شده ) گرچه محترم است، اما در صورت بروز حادثه ممکن است هر یک از ناظرها اظهارات شفاهی یا مکاتبات غیر رسمی و بدون رسیدشان را انکار کنند و طرف مقابل هم نمیتواند خلاف آن را ثابت کند. اگر کسی نامه یا گزارش را نگرفت یا آن را گرفت و رسید نکرد باید متن نامه یا گزارش را برای او اظهارنامه قضایی کرد . مخاطب باید اصل نامه یا گزارش را بگیرد و روی نسخه کپی یا کاربنی آن ، امضا و مهر ( یا اثرانگشت ) و تاریخ بزند.

مکاتبات بین ناظرها در روند کارها تعیین کننده است .

ناظرهماهنگ کننده با توجه به اشرافی که به کار ساختمان دارد باید در هر مرحله از کار به ناظر مربوطه اعلام کند که بازدید و نظارت را کتباً گزارش نماید . مکاتبات بین این ناظرها رافع مسئولیت جداگانه هر یک از آنها نیست . هر ناظری بعداز صدور پروانه ساختمان ، مسئولیت نظارت مستمر رادارد و ناظرهماهنگ کننده از همه بیشتر مسئول است . هیچ ناظری نمیتواند تقصیر ناشی از بی اطلاعی اش را به گردن ناظر هماهنگ کننده بیندازد چون باید خودش مستمراً بازدید و نظارت کند و به ناظرهماهنگ کننده هم گزارش دهد.  ناظرهماهنگ کننده هم اگر در مورد شرایط حادثه ساز با ناظر مربوطه مکاتبه نکرده باشد چند درصد مقصر خواهد شد.

در تهران و سایر شهرها حوادثی در ساختمانهای چهار ناظره اتفاق افتاده که این ناظرها با هم ارتباط شفاهی و تلگرامی و گروه تلگرامی داشته اند اما این ارتباطات رایج ، از نظر دادگاه قابل قبول و قابل استناد نیست چون به راحتی قابل انکار است . البته اگر کسی در حضور بازپرس یا قاضی اقرار کند که از طریق تلفن یا پیامک یا تلگرام از موضوعی مطّلع شده ، این اقرار قابل قبول است اما رایج اینست که با مشورت وکیل یاد میگیرند همه چیز را انکار کنند تا سهم تقصیرشان کمتر شود. مثلاً میگویند موبایل در اختیار من نبوده یا پیام به من نرسیده و اطلاع نداشتم . مبنای استنادها، مکاتبات رسمی و رسیدداراست.

نمونه نامه یک ناظر به هماهنگ کننده :

جناب آقای مهندس ……………  ناظر محترم هماهنگ کننده ساختمان شماره پرونده شهرداری ……….. به نشانی  …………………………..

بدینوسیله اینجانب ……………….  ناظر رشته ……………………..  در تاریخ …………………………… از ساختمان مذکور که در مرحله ………………………  ساخت قرار دارد بازدید نموده و اشکالات ذیل مشاهده شده است .   1-    …………………..    2-   ………………………     3-  …………………………..    4-   …………………………

خواهشمند است جهت رفع موارد فوق الذکر ، آنها را به مالک و شهرداری محترم ابلاغ فرمایید.

ناظر اصل نامه را تحویل هماهنگ کننده بدهد و روی کپی یا نسخه کاربنی ، رسید بگیرد . امضا و تاریخ و مهر ( اثر انگشت) فراموش نشود. هر مهندسی باید به این سلاحها مجهز باشد تا عنداللزوم استفاده کند و درمانده نماند: تعدادی کاغذ A4  ، خودکار ، زیردستی ، گیره یا سوزن ته گرد.متقابلاً ناظر هماهنگ کننده هم باید به ناظر مربوطه نامه بنویسد و رسید بگیرد . مثلاً به ناظر برق بنویسد که در مورد رعایت حریم برق فشار قوی برای نصب تاور ، تجهیز کارگاه ، سیم کشی ها ، ارت و همبندی ها و …. نظارت کرده و گزارش ارائه دهد.

اگر نظارت قسمتی از پروژه با یک شرکت حقوقی است،

برای رسید گرفتن از نامه و گزارش ، مدیرعامل آن شرکت باید امضا و مهر شرکت و تاریخ را بزند . اگر منشی شرکت امضا کند و بعداً حادثه ای پیش بیاید و مدیر عامل این امضا را در حضور بازپرس یا قاضی انکار کند نویسنده نامه یا گزارش به دردسر خواهد افتاد. البته اگر مهر شرکت همراه امضای منشی باشد دردسر کمتری دارد اما بهترین حالت ، اخذ امضا و مهر مدیرعامل شرکت همراه با درج تاریخ است. اگر حاضر شدند که بدین صورت رسید بدهند؛ درست است؛ در غیر اینصورت بایدنامه به صورت اظهارنامه قضایی برایشان ارسال گردد.

قبلاً در این کانال راجع به اظهارنامه قضایی مطالبی گفته شده و قابل جستجو است . میدانیم که هر مطلبی را برای هر کسی میتوان با اظهارنامه قضایی فرستاد . این کار قبلاً از طریق دادگاههای عمومی انجام میشد اما از حدود یکسال پیش در دفتر خدمات الکترونیک قضایی صورت میگیرد. برای ارسال اظهارنامه نام و نشانی مخاطب ضرورت دارد . اگر مخاطب، ناظر یا یک شرکت حقوقی نظارتی، باشد میتوان نشانی اش را از سازمان نظام مهندسی استان گرفت. اظهارنامه به شرکت باید به نام مدیر عامل ارسال شود. ارسال نامه ای که ثبت شود و کدپیگیری و تاریخ داشته باشد به منزله رسیدن به دست مخاطب است مگر این که نشانی اشتباه باشد که باید تصحیح و مجدداً ارسال شود . این که واقعاً به دست او برسد یا نرسد قانوناً مهم نیست. اگر مخاطب در نشانی حضور نداشته باشد یا آن را تحویل نگیرد توسط مامور ابلاغ؛ به درب، یا دیوار، آنجا الصاق میشود . حتی اگر این برگه داخل جوی آب  هم بیفتد باز برای ارسال کننده اظهارنامه مسئولیتی ندارد. اما در مورد احضاریه اینطور نیست و مثلاً مهلت 20 روزه اعتراض به رای دادگاه یا مهلت 7 روزه اعتراض به رای کارشناس دادگستری  از وقتی شروع میشود که احضاریه به دست مخاطب برسد ، ابلاغ شود و رسید گرفته شود .

در مبحث دوم مقررات ملی ساختمان آمده که ناظرها باید گزارشها را به ناظر هماهنگ کننده تحویل دهند تا او هم یک گزارش خلاصه شده یا جمع بندی شده گزارشها را به شهرداری یا مرجع صدور پروانه ساختمان ارائه دهد یا عین گزارشهای دیگر ناظرها را ضمیمه گزارش خود کند. هر یک از ناظرها میتوانند مستقلاً به سازنده دستور کار بدهند و در صورت لزوم ، کپی آن را به ناظرهماهنگ کننده  داده و رسید بگیرند. لازم نیست در رسید بنویسند ” اصل نامه یا گزارش دریافت شد ” چون ممکن است باعث دلخوری همکار ناظر شود . اما اگر رسید دهنده خودش این متن را بنویسد ، اشکال ندارد و خوب است. این مکاتبات و رسیدها خصوصاً برای ناظرهماهنگ کننده  مهم است و باید برای همیشه نگهداری شود تا در صورت بروژ حادثه به عنوان مدارک قابل استناد جهت تبرئه، به دادگاه ارائه شود.

این مطلب هم میتونه مفید باشه  جلسه هشتاد و هشت 88 ، شرح مشاعات و اختصاصات و مستغلات و شرح تقسیم نامه رسمی و صورتمجلس تفکیکی شرح تفکیک و شرح افراز املاک با باز خوانی دوپرونده واقعی

تاییدیه پایان کار اگرچه بر عهده ناظر هماهنگ کننده است اما بهتر است این مسئولیت را به تنهایی بر عهده نگیرد حتی اگر کنتور آب و برق و گاز وصل شده و تاییدیه استاندار آسانسور هم صادر شده ، باز هم بهتر است سازنده را موظف کند از هر ناظر یک نامه تاییدیه بیاورد که ساختمان در حوزه نظارت مربوطه آن ناظر ، طبق نقشه های مصوب و مقررات ملی ساختمان اجرا شده است. ضمناً سازنده را موظف کند مهر و امضای همه ناظرها را در برگه سبز تعهد پایان کار ساختمان بگیرد و سپس ناظرهماهنگ کننده این برگ سبز را امضا و مهر کند.

با توجه به آموزشهای حقوق مهندسی، ناظرین هماهنگ کننده درتهران به نکات فوق، توجه بیشتری دارند . ممکن است سازنده برای اخذ تاییدیه بقیه ناظرها به دردسر بیفتد و آنها اشکالات متعددی بگیرند که هنوز اشکالات رفع نشده و سازنده را خسته کنند.

لازم است ناظر  هماهنگ کننده در این کار جانب سازنده را نگیرد تا همه ناظرها تاییدیه بدهند وگرنه مسئولیت بقیه ناظرها را بر عهده گرفته است خصوصاً مسئولیتهای حوادث در زمان بهره برداری از ساختمان. ناظرهماهنگ کننده در گزارش پایان عملیات باید بنویسد:  عملیات اجرای ساختمان به پایان رسیده است . خلاف ندارد . و نباید مطلب بیشتری بنویسد . میتواند تصویر گزارش بقیه ناظرها را ضمیمه گزارش پایان عملیات ساختمانی کند که اسکن شود اما اصل گزارشها را برای همیشه پیش خودش نگه دارد تا در صورت بروز حادثه و برای دفاع در دادگاه به کار آید.

اقدام بعدی تعهد نامه یا برگ سبز پایان کار با مهر و امضای ناظر هماهنگ کننده است که شهرداری تهران الزام کرده است، اما در برخی استانها الزامی نیست . بهتر است امضا و مهر بقیه ناظرها هم در برگ سبز باشد تا مسئولیت ناظرهماهنگ کننده کمتر شود. اگر راساً خود ناظر هماهنگ کننده به تنهایی این برگ سبز را به مالک بدهد که به شهرداری ببرد آنگاه در حوادث مربوط به زمان بهره برداری ساختمان ، مسئولیتش بیشتر خواهد شد .مثلاً اگر سنگ نما سقوط کند یا برق گرفتگی اتفاق بیفتد آنگاه ممکن است ناظر معماری یا ناظر برق تبرئه شوند چون تاییدیه نداده بودند و ناظرهماهنگ کننده گرفتار و مقصر شود . اگرچه این ناظرها هم مسئولند اما چون تاییدیه نداده اند احتمال تقصیرشان کم میشود .

همه شهرداری ها مهر و امضای ناظرهماهنگ کننده را برای پایان کار کافی میدانند و این یک رویه جا افتاده است . شهرداری تهران پیشنهاد الزام مهر و امضای همه ناظرها برای پایان عملیات را نپذیرفت و استدلال کرد که وظیفه ناظرهماهنگ کننده است که تایید بقیه ناظرها را اخذ کند نه وظیفه شهرداری . رویه کارشناسان دادگستری در محاکم قضایی هم اینست که ناظرهماهنگ کننده را مسئول پایان کار میدانند . از اینجا اهمیت کارناظر هماهنگ کننده معلوم میشود که بدون تاییدیه بقیه ناظرها گواهی صادر نکند.

اختیارات فوق العاده ناظر هماهنگ کننده در صدور گواهی پایان عملیات ساختمانی، بدون اخذ تاییدیه سایر ناظرها ، او را در معرض آسیب قرار داده است و این موضوع بر نظام مهندسی ها پوشیده نیست . فرض کنیم یک پروژه با متراژ زیاد، مثلاً 12 طبقه 12 هزار متر مربع، به پایان عملیات ساختمانی رسیده و  باقیمانده حق الزحمه نظارت 4 ناظر آن مبلغ سنگینی حدود 70 میلیون تومان است که باید توسط سازنده به حساب نظام مهندسی واریز شود و ضمناً سازنده به دلیل وجود اشکالات فنی در ساختمان نتوانسته از ناظرها تاییدیه بگیرد و هزینه تقریبی رفع این اشکالات هم مبلغ سنگینی حدود 200 میلیون تومان است . سازنده به جای هزینه کردن ( 200+70  )  میلیون تومان تصمیم میگیرد با پرداخت رشوه 150 میلیون تومانی به ناظر هماهنگ کننده ، گواهی پایان کار را بگیرد و 120 میلیون تومان صرفه جویی کند . این گونه زد و بندها متاسفانه اتفاق افتاده و سازنده نه اشکالات ساختمان را رفع کرده و نه پول بقیه ناظرها را داده است .همچنین ناظر هماهنگ کننده هم وانمود کرده است که  از پرداخت نشدن پول به بقیه ناظرها اطلاع نداشته و حتی برای فریب آنها پیشنهاد کرده همگی با هم از سازنده شکایت کنند. گرچه با شکایت بقیه ناظرها از هماهنگ کننده ، شورای انتظامی او را به محرومیت حتی 18 ماه کار با پروانه اشتغال محکوم کرده است اما اشکالات ساختمان رفع نشده و پول بقیه ناظرها هم پرداخت نگردید . حتی در یک مورد ناظر هماهنگ کننده مبلغ 300 میلیون تومان رشوه گرفته است.

ارائه پیشنهاد معاونت خدمات مهندسی نظام مهندسی تهران به اداره آبفا و برق برای منوط کردن اخذکنتورها به تاییدیه ناظر تاسیسات مکانیک و برقی ساختمان به نتیجه نرسیده است چون این مسئولیت را قانوناً بر عهده ناظرهماهنگ کننده میدانند . رشوه گرفتن و تضییع حقوق بقیه ناظرها هم جرم انتظامی است و هم عملی غیر اخلاقی. این کار سوء استفاده از اختیاراتی است که مقررات ملی ساختمان و رویه کاری شهرداری ها به ناظرین هماهنگ کننده داده است.

الگوریتم صدور تاییدیه پایان کار

به طور خلاصه، ناظرهماهنگ کننده باید تاییدیه پایان عملیات ساختمانی را به انجام این موارد توسط سازنده منوط نماید:

  1. اخذ تاییدیه ناظرها(که ساختمان مطابق نقشه های مصوب و مقررات ملی اجرا شده است )
  2. اخذ کنتورهای آب و برق و گاز.
  3. اخذ گواهی تایید استاندارد آسانسور.
  4. نصب سیستمهای گرمایش و سرمایش.
  5. نصب کابینتها و نرده ها.
  6. واریز باقیمانده حق الزحمه نظارت همه ناظرها به حساب نظام مهندسی.

توجه شود که در نظام مهندسی استان تهران بعداز صدور گواهی پایان عملیات ساختمانی مبلغی برای حق الزحمه نظارت لحاظ نمیشود .

بازخوانی یک پرونده و آسیب شناسی آن

در سال1391 ساختمانی 4 ناظره در غرب تهران با سطح اشغال 900 متر مربع و زیربنای 27000 متر مربع  مطابق کروکی صفحه بعد ،پروانه ساختمانی گرفت که 15 متر عمق گودبرداری داشت.

زمین مذکور از مسیر کابل فشار قوی 430 کیلو ولت ؛ حدود 28 متر فاصله داشت و چون فاصله  25 متر حریم کابل برق رعایت شده بود و 3 متر تا محدوده حریم فاصله داشت ، شهرداری پس از استعلام از اداره برق ، پروانه ساختمان را صادر کرد . تاور کرین در کنج شمال غربی نصب شد و یک بازوی 18 متری داشت که وقتی به سمت شمال میچرخید حدود 15 متر(18 منهای 3) به حریم کابل برق فشار قوی وارد میشد و بندیلهای میلگرد را به داخل گود میبرد تا 6 کارگر در آنجا برای آرماتور بندی استفاده کنند. تاور کرین 40 روز در این وضعیت کار کرد تا این که در روز چهل و یکم، به دلیل برخورد آرک ناشی از فلوی مغناطیسی کابل برق فشار قوی، با بازوی تاورکرین، باعث برق گرفتگی شدید 6 کارگر آرماتور بند و اوپراتور تاورکرین شد و 7 نفر همگی جان باختند . این که چرا در 40 روز اول کار این اتفاق نیافتاد،به روشنی معلوم نیست اما شدت آرک به این چهار عامل ربط دارد : ولتاژ کابل برق ، رطوبت هوا ، دمای هوا ، زاویه بازوی تاور کرین با جهت فلوی مغناطیسی .

پرونده این حادثه قبلاً در کانال بازخوانی شده است. نظریه هیئت کارشناسی دادگستری 3 نفره که بعداً کیفرخواست شد ، تقصیر ناظرها را به این ترتیب اعلام کرد: ناظر برق 15 درصد ، ناظر هماهنگ کننده(سازه)10 درصد. ناظر هماهنگ کننده معترض بود که با وجود ناظر برق چرا باید او هم تقصیر بگیرد. هیئت کارشناسی گفتند  ناظر برق قطعاً مقصر است، اما ناظرهماهنگ کننده هم باید از همان ابتدای کار خاک برداری و تجهیز کارگاه و تعیین جانمایی نصب تاورکرین از ناظر برق میخواست که بازدید کند و اشکالات را گزارش کند. حتی اگر ناظرهماهنگ کننده قبل از بروز حادثه از ناظر برق کتباً میخواست که  از وضعیت موجود و موقعیت تاورکرین بازدید کند و اگر ناظر برق جواب هم نمیداد آنگاه ناظر هماهنگ کننده تبرئه میشد. ضمناً همه کارشناسان بالاتفاق گفتند که تاورکرین باید در ضلع جنوب شرقی زمین نصب میشد تا حداکثر فاصله را از کابل برق فشار قوی داشته باشد.  در هر حال 10درصد دیه 7 نفر مرد، بر عهده ناظرهماهنگ کننده افتاد و بیمه مسئولیت مهندسی نداشت و متاسفانه با این که پایه یک بود و تجریه داشت اساساً از وجود این نوع بیمه اطلاع هم نداشت و قربانی جهل و کم اطلاعی خودش شد.

این مطلب هم میتونه مفید باشه  جلسه سی و دو 32 ، بررسی سببیت ها در وقوع حادثه برای شرکت های حقوقی با بازخوانی ۲ پرونده واقعی و نحوه تنظیم بیمه نامه مسئولیت های حرفه ای مهندسین ناظر و طراح برای شرکت های حقوقی

قاعده اصلی گزارش دادن در ساختمانهای 4 یا 5 ناظره در مبحث دوم مقررات ملی ساختمان آمده است. ناظرها باید در هر مرحله از کار ساختمان به ناظر هماهنگ کننده گزارش کتبی بدهند و رسید بگیرند . او هم باید خلاصه یا جمع بندی شده همه گزارشها یا عین گزارشها را به شهرداری بدهد و میتواند گزارش ناظرها را ضمیمه گزارش خود کند. همه ناظرها میتوانند به سازنده دستور کار بدهند و میتوانند کپی این دستورکارها را به ناظر هماهنگ کننده نیز ارائه نمایند.

در روابط بین ناظرهماهنگ کننده با ناظرهای دیگر ممکن است دو حالت اتفاق بیفتد :

حالت اول : ناظرهماهنگ کننده بی توجه است و بقیه ناظرها حساس.

اگرناظر هماهنگ کننده در دسترس نبود یا به هر دلیلی از جمله بی توجهی و بی مبالاتی حاضر نبود گزارش ناظرها را بگیرد و بر اساس آن گزارش ها اقدام کند و گزارش به شهرداری بدهد؛ آنگاه ناظرها باید بر اساس رسید یا اظهارنامه قضایی  گزارشهایی که به ناظرهماهنگ کننده داده اند، موضوع عدم اقدام ناظرهماهنگ کننده را طی نامه ای به سازمان نظام مهندسی ارائه دهند تا به او تذکر داده شود و اگر به این ترتیب هم نتیجه نگرفتند به شورای انتظامی شکایت کنند. ضمناً اگر ناظر تشخیص داد موضوع گزارش خیلی مهم است مثلاً ناظر معماری فهمید سنگ نما لق است باید راساً و مستقیماً این خطرات را به شهرداری یا دفتر خدمات الکترونیک شهر در تهران گزارش کتبی کند و رسید بگیرد و اگر شهرداری به این دلیل که گزارشها را فقط از ناظر هماهنگ کننده تحویل میگیرد از قبول گزارش خودداری نمود باید ناظر معماری این گزارش را طی یک اظهارنامه قضایی به شهرداری اعلام نماید . البته در برخی استانها همه ناظرها میتوانند خودشان مستقیماً به شهرداری گزارش بدهند اما باید توجه کنند که طبق مبحث دوم مقررات باید حتماً یک نسخه از گزارش را به هماهنگ کننده هم بدهند .

نمونه گزارش ناظر به شهرداری :

جناب آقای ………..  شهردار محترم منطقه …… شهرستان  ……………..

اینجانب   ……………   ناظر رشته  …………….. ساختمان به شماره پرونده …………………   به نشانی  ………………  طی بازدید مورخ  ………………   از ساختمان  اشکالات ذیل را اعلام می نمایم   1-  ……………   2-  ……………………  3-  …………………….   4-   ……………………….

ناظر باید یک نسخه از این نامه را برای ناظرهماهنگ کننده هم ارسال کند و رسید بگیرد یا اظهارنامه قضایی کند .

حال اگر یکی از ناظرها گزارشی به ناظرهماهنگ کننده جهت ارائه به شهرداری تحویل دهد از کجا بفهمد که ناظرهماهنگ کننده گزارش را به شهرداری اعلام کرده است؟ این ناظر باید در تهران به دفتر خدمات الکترونیک شهر برود و پس از معرفی خودش بخواهد گزارش ناظرهماهنگ کننده را در سیستم ببیند و به او اطلاع دهند و چنانچه معلوم شد که ناظرهماهنگ کننده به دلایلی مثلاً زد و بند با سازنده ،گزارشی به شهرداری نفرستاده، باید پرینت گزارش سیستم شهرداری را بگیرد و به همراه گزارشی که خودش به ناظرهماهنگ کننده داده بوده ، طی نامه ای این تخلفات را به سازمان گزارش کند تا به ناظرهماهنگ کننده تذکر بدهند یا این که از ناظرهماهنگ کننده به شورای انتظامی شکایت کند.البته بهتر است قبل از شکایت به ناظرهماهنگ کننده اخطار و اطلاع بدهد تا شاید او اقدام اصلاحی را انجام دهد.

حالت دوم : ناظرهماهنگ کننده حساس است و بقیه ناظرها بی توجه.

حالت دیگر اینست که ناظرهماهنگ کننده در کارش جدی و حساس است اما بقیه ناظرها نه . مثلاً ناظرین معماری یا برق اهمال کاری میکنند و نسبت به لق بودن سنگ نما یا اجرا نشدن سیم ارت و همبندی توجهی ندارند و بازدید نمیکنند . ناظرهماهنگ کننده باید کتباً از ناظرها بخواهد بازدید کنند و اشکالات را گزارش نمایند . اگر ناظرین ، نامه را نگرفتند یا رسید ندادند باید اظهارنامه قضایی بفرستد و اگر باز هم بی توجهی کردند موضوع را طی نامه ای به سازمان اعلام کند تا تذکر بدهند یا از آنها به شورای انتظامی شکایت کند. اگر ناظرها در موردی اشتباه یا کم دقتی کرده باشند ناظرهماهنگ کننده باید این موضوع را به ایشان گوشزد کند و چنانچه آن ناظرها در پاسخ به ناظرهماهنگ کننده به نظارت نادرست خود، همچنان اصرار کنند یا به ناظرهماهنگ کننده بگویند که در کارشان دخالت نکند؛ آنگاه ناظرهماهنگ کننده باید طی نامه ای به سازمان درخواست بررسی موضوع در گروه تخصصی مربوطه را بنماید تا گروه تخصصی، آن ناظرها را احضار و به اشتباهشان رسیدگی نماید.

در یک مورد واقعی ، ناظرهماهنگ کننده به ناظر گاز و مکانیک کتباً اعلام کرد که وجود دریچه های تبادل هوای آزاد در آشپزخانه الزامی است ؛ و حتی با داشتن گرمایش موتورخانه مرکزی باید نصب شوند. ناظر گاز و مکانیک کتباً به عدم لزوم نصب دریچه های هوای آزاد  اصرار و اعلام کردند و ضمناً ناظر گاز به ناظرهماهنگ کننده نوشت در کاری که به او مربوط نیست اظهار نظر نکند. ناظرهماهنگ کننده این مکاتبات را طی نامه ای به سازمان اعلام کرد و گروه تخصصی گاز سازمان ، ناظر گاز را احضار کرد و به وی تذکرداد. در حادثه ای که خبر آن اخیراً در تلویزیون اعلام شد، در خانه ای که گرمایش شوفاژ مرکزی داشت و موتورخانه نقص فنی پیدا کرده بود، ساکنان برای گرم کردن خود اقدام به روشن کردن پنج شعله اجاق گاز در آشپزخانه میکنند.و برای گرم کردن واحد مسکونی، قابلمه آب را روی گاز خوراک پزی میگذارند. در نتیجه در اثر ترکیب مونوکسید کربن دود گاز اجاق با بخار آب، در مدت کوتاهی به مرگ خاموش فوت میکنند.

در حالت اول که ناظرهماهنگ کننده بی تفاوت است و بقیه ناظرها حساس هستند توجه به این نکته برای بقیه ناظرها خیلی مهم است که خودسرانه و مستقیماً در کاری که در حوزه نظارت و تخصصشان نیست دخالت نکنند و دستور کار و تاییدیه ای ندهند. خصوصاً در غیر صلاحیتشان گزارشات به شهرداری ارائه ندهند. اگر به سازمان نامه بدهند چندان ایرادی ندارد اما به شهرداری ندهند . چون اگر حادثه ای پیش بیاید که منشاء آن گزارش ناظر فاقد صلاحیت در آن حوزه باشد، آنگاه ناظر فاقد صلاحیت هم به پرداخت خسارت و غرامت مالی محکوم میشود و هم طبق ماده 616 قانون مجازات اسلامی به زندان محکوم میگردد . در این مورد پرونده واقعی وجود دارد . اگرچه ناظر برق و مکانیک اظهار نظر خارج از صلاحیت در مورد سازه نگهبان نمیکنند چون کارهایشان خیلی با هم فرق دارد اما ممکن هست که ناظر معماری در مورد کار ناظر سازه دخالت کند .

باز خوانی پرونده ای که باعث شد سازمان نظام مهندسی تهران ازدرس عبرت مربوط به پرونده آن حادثه ، فقط ناظر سازه را به عنوان هماهنگ کننده معرفی کند

در تهران سال1391 یک خانم مهندس معمار جوان و کم تجربه ، ناظر هماهنگ کننده پروژه ای می شود و در زمان گودبرداری هر چه ایشان با ناظر سازه تماس میگیرد تا در خصوص وضعیت گود و سازه نگبان بازدید و نظارت کند، ناظر بی خیال و بی مسئولیت به کارگاه سرکشی نکرده و نمی آید و میگوید که خودتان یک تیر و تخته ای برای سازه نگهبان تدارک ببینید و نصب کنید تا جمع و جور شود . ناظر معماری هم در مورد سازه نگهبان و سپر خاکی به سازنده دستور کار کتبی میدهد و از قضا گود بعد از مدتی ریزش کرده که منجر به فوت دو نفر میشود.گرچه ناظر سازه هم مقصر اعلام  شد اما ناظر معماری علاوه بر محکومیت به پرداخت دیه و به زندان هم محکوم شد چون در کاری که صلاحیت نداشت دخالت کرده بود و منجر به مرگ دیگران شده بود.

از آن تاریخ به بعد، سازمان نظام مهندسی تهران فقط ناظر سازه را به عنوان ناظر هماهنگ کننده معرفی میکند تا حضور و هماهنگی او، کمتر منجر به حوادث در گودبرداری شود.

مسئولیت مشترک ناظرین مختلف با همدیگر

در برخی از ساختمانها دو یا چند ناظر مسئولیت مشترک دارند . همپوشانی ( اورلپ) این مسئولیتها بر اساس پروندههای حوادث واقعی و رویه های قضایی رسیدگی به آنها به دست آمده نه بر اساس مقررات ملی ساختمان یا سایر مقررات دیگر. در مواردی ، تفکیک اختصاصی مسئولیتها ناممکن است و ناظرها باید نظارت مشترک داشته باشند و گزارش بدهند .

مشهورترین این فصل مشترکها مربوط به وال پست یا وادار عمودی است که نظارت بر اجرای آن بر عهده ناظر سازه و معماری است .

در آیین نامه 2800 و مبحث هشتم مقررات ملی الزام شده که دیوارهای پیرامونی به سازه اصلی وصل شوند تا در هنگام زلزله و لرزشهای ساختمان؛ فرو نریزند . یعنی وال پست  که سپری فولادی بین دو تیر افقی بالا و پایین است نصب شود و دیوار اطراف آن اجرا شود . مسئولیت نظارت بر اجرای وال پست بعد از زلزله سال1391 ورزقان و اهر که تبریز را هم لرزاند، بهتر مشخص شد . در آن سال یک مالک ساختمان از سازنده و ناظر بابت ریزش یا تَرَک دیوارها شکایت کرد و نظریه کارشناسی دادگستری این بود که مسئولیت نظارت بر اجرای وال پست بر عهده ناظر سازه و مسئولیت نظارت بر اجرای دیوار اطراف وال پست بر عهده ناظر معماری است . این نظریه کاملاً منطقی و عاقلانه بود و در بررسی شکایتهای مشابه در زلزله های بعدی از جمله زلزله بیرجند هم از آن استفاده شد . ناظر سازه و معماری هر دو متفقاً توجه کنند که اگر سازنده وال پست را اجرا نمیکند باید هر دو این تخلف را گزارش کنند .

این مطلب هم میتونه مفید باشه  جلسه صد 100 ، شرحی از سیر تحولات بیمه مسئولیت حرفه ای مهندسین ناظر و طراح با شرح دقیق بیمه Claim Base ، مقایسه هزینه خرید بیمه های مسئولیت مهندسی بصورت ادعا محور با حادثه محور ، شرح مختصری از بیمه گروهی نظام مهندسی استان تهران ، شرح بیمه مسئولیت مجریان ذیصلاح ، بیمه مسئولیت پیمانکاران جزء ، شرح مختصری از بیمه مدیریت آپارتمان ، شرح حقوقی بیان " الزام مالک به بیمه ساختمان " در قراردادها

عایق کاری رطوبتی :

معمولاً نظارت بر عایق کاری رطوبتی سرویسهای بهداشتی توالت ، حمام ، آشپزخانه و بام بر عهده ناظر معماری است. اما عایق کاری رطوبتی دیوار حائل یک گود عمیق که  به روش افزودن مواد گرین سیل در طرح اختلاط بتن یا استفاده از مواد نفوذگر بتن مثل گرین سیل جی اس 200 اجرا می گردد، بر عهده ناظر سازه است نه ناظر معماری . نظارت بر عایقکاری رطوبتی لوله های آب و فاضلاب  به وسیله قیرگونی یا ایزوگام یا نوار و پرایمر و … هم بر عهده ناظر تاسیسات مکانیکی است نه ناظر معماری . نظارت بر عایق کاری لوله های برق که زیر زمین دفن         شده اند بر عهده ناظر برق است . اگر نشت برق باعث صدمه جانی شود ناظر برق و ناظرهماهنگ کننده تقصیر میگیرند. مسئولیت ناظرها در برخی فصل مشترکها خیلی به هم نزدیک است مثل مسئولیت ناظر ها در حفر چاه فاضلاب یا چاه آب باران.

ادامه مسئولیت مشترک ناظرین در چاه فاضلاب یا آب باران

مسئولیت نظارت بر حفر و اجرای چاه بین ناظرها مشترک است . ناظر سازه موظف است جنس خاک را از نظر ریزشی و ماسه ای بودن بررسی کند و گزارش بدهد و در زمان ساخت یا بهره برداری ساختمان در خصوص چاه مسئول است. نظارت بر اجرای چاه ، کول گذاری ، پرکردن پشت کول ها با ملات ماسه سیمان یا شفته آهک ، طوقه چینی و درپوش چاه بر عهده ناظر معماری است . نظارت بر اجرای صحیح اتصال لوله فاضلاب به گلدانی و اطمینان از کج نبودن آن که آب را به دیواره چاه نریزد و شسته نشود بر عهده ناظر مکانیک است . نظارت بر سیم کشی و روشنایی برق داخل چاه موقع حفر آن و الزام به کندن چاه ارت و اجرای سیستم ارت و فیوز محافظ جان از ابتدای تجهیز کارگاه ، بر عهده ناظر برق است.

در یک مورد حادثه ریزش چاه ، کارشناس دادگستری ، ناظر معماری را مقصر اعلام کرد که چرا به کج بودن لوله فاضلاب منتهی به چاه توجهی نکرده و باعث ریزش دیواره چاه و ریختن آن شده است. البته طوقه هم کج چیده شده بود . در لایحه اعتراض به این نظریه، از همین اظهار نظر استفاده شد و پای ناظر مکانیک به میان آمد چرا  که نظارت بر اجرای لوله کشی فاضلاب به چاه بر عهده او بوده است. در این مورد پای ناظر سازه به پرونده باز نشد چون ریزش چاه ناشی از شسته شدن دیواره بود نه سستی خاک دیواره چاه. در بررسی این گونه پرونده ها به علت ریزش چاه توجه میکنند و ممکن است ناظر هماهنگ کننده ، سازه ، معماری و مکانیک محکوم شوند.در حوادث زمان حفر چاه ممکن است ناظر برق مقصر شود که دو پرونده قبلاً در این کانال بازخوانی شده است . در یک حادثه ، سیم سیار برق را برای روشنایی به داخل چاه بردند. لامپ آن  به دلایلی از جمله رطوبت زیاد در ته چاه شکسته شد و کارگر چاه کن به دلیل اتصال سیم یا سرپیچ شکسته با زمین مرطوبی که روی آن ایستاده بود دچار برق گرفتگی شد و فوت نمود . ناظر برق و هماهنگ کننده در این حادثه چند درصد تقصیر گرفتند .

بازخوانی پرونده

در سال1392 در کرمانشاه در یک ساختمان 7 طبقه اسکلت بتنی در حال ساخت در طبقه چهارم در چاله آسانسور ، یک بالابر برای بالابردن مصالح ساختمانی نصب کردند که دو کلید موازی قطع و وصل برق داشت. یکی در طبقه همکف و دیگری در طبقه چهارم. ناظر معماری این ساختمان خودش کارشناس رسمی دادگستری هم بود. کارگری که در طبقه چهارم ایستاده بود تا پاکت مصالح را بگیرد دستش روی سیم بکسل نزدیک چرخ دنده بالابر قرار داشت . در همین حال کارگری که در طبقه همکف بود کلید برق را زد تا پاکت مصالح را به بالا ببرد و دست کارگر طبقه چهارم همراه بکسل به زیر چرخ دنده رفت و چهار انگشتش قطع شد . اما توانست کلید بالابر را بزند و خاموش کند .

بعد از بررسی کارشناسی یک نفره بازرسی اداره کار و سپس کارشناسی سه نفره دادگستری، پرونده به دادگاه رفت و مقصرین به این ترتیب اعلام شدند :

برقکار نصب کننده کلیدها 20 درصد ، کارگر طبقه همکف 5 درصد ، کارگر مجروح طبقه چهارم 5 درصد ، ناظر برق 20 درصد ( چون به وضع کلیدها توجه نکرده و گزارش نداده بود ) ، ناظر هماهنگ کننده 10 درصد ( چون از ناظر برق برای بازدید و نظارت گزارش نخواسته بود)، ناظر معماری 5 درصد ( چون کار انتقال مصالح مربوط به سفتکاری تحت نظارت او بود)، سازنده ساختمان 35 درصد .

خوشبختانه نظام مهندسی کرمانشاه همه ناظرها را بیمه کرده بود وسهم تقصیر ناظرها از بیمه پرداخت شد .

شرح مسئولیت دو یا سه ناظر هم رشته در یک ساختمان

طبق مقررات ملی باید نظارت ساختمانهای با متراژ بیش از  5000 متر مربع به شرکتهای حقوقی ارجاع شود نه دفاتر مهندسی که از دو یا چند ناظر حقیقی استفاده میکنند . اما در برخی استانها مثل خراسان رضوی و چهار محال و بختیاری ( مشهد و شهرکرد ) چنین نیست و در تهران هم تا اواخر دهه 70 و اوایل دهه 80  همینطور بود .

بازخوانی پرونده حادثه

در مشهد یک کارگر جوشکار اسکلت فلزی ساختمان که فاقد کمربند ایمنی هم بود از ارتفاع سقوط کرد و جان سپرد . نظارت سازه این ساختمان توسط دو ناظر سازه حقیقی از یک دفتر مهندسی انجام می شد . یکی از این ناظرها ایمن نبودن وضعیت و لوازم کارگر جوشکار را گزارش کرده بود و ناظر دیگر نه . وقتی بررسی حادثه به کارشناس بازرسی اداره کار سپرده شد به ناظر گزارش دهنده توصیه شد حتماً مستندات گزارش خود را به اداره کار ارائه کند تا تبرئه شود. اتفاقاً او تبرئه شد و ناظری که گزارش نداده بود 10 درصد مقصر شد . البته بهتر است دو ناظر در گزارش دادن با هم، هماهنگ باشند و ایرادها را به اطلاع هم برسانند و با هم گزارش کنند. مواردی هم بوده که هیچ کدام از ناظرها تخلفات را گزارش نکرده اند و هر دو تقصیر گرفته اند .

مسئولیت ناظرهای هم رشته در یک ساختمان به صورت تضامنی است و هردو مسئولیت یکسان و برابر دارند . اما اگر مثلاً در یک ساختمان یک ناظر برق در مورد اشکال سیم ارت گزارش بدهد و دیگری گزارش ندهد و حادثه ای اتفاق بیفتد آنکه گزارش نکرده مقصر میشود . در مورد مسئولیت دو ناظر معماری برای لق بودن سنگ نما هم همینطور است. آنکه لق بودن را گزارش نکند تقصیر میگیرد . اما در مورد حوادث زمان بهره برداری ساختمان وضع متفاوت است و مثل حوادث زمان ساخت نیست .

گروه بندی تخلفات ساختمانی سازنده

تخلفات ساختمانی سازنده در جلسه 110 کانال حقوق مهندسی به چهار گروه تقسیم و مفصلاً بحث شده که ناظر چگونه به این استنباط برسد که به کدام ساختمانها تاییدیه پایان کار بدهد ، کدام ساختمانها را بعد از رفع اشکالات تایید کند. کدامها را بعد از اخذ گواهی عدم خلاف ( از شهرداری توسط مالک ) تایید کند و به کدامها اصلاً تاییدیه ندهد .

مسئولیت تضامنی ناظرها

اگر دو یا سه ناظر در یک ساختمان نظارت میکنند باید توجه کنند که گزارشهای معارض ندهند مثلاً طوری نباشد که یک ناظر معماری در گزارش بنویسد سنگ نما اسکوپ نشده و دیگری بنویسد اسکوپ شده است . البته حتی در این صورت هم ناظری که مطمئن است سنگ نما اسکوپ نشده به هیچ وجه تاییدیه پایان کار ندهد . اگر دو ناظر با هم گزارش تخلفات را ندهند هردو تضامنی مسئولند و هر یک 50 درصد مقصر خواهند بود.

این صفحه را در شبکه های اجتماعی با دوستان و همکارانتان به اشتراک بگذارید

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این فیلد را پر کنید
این فیلد را پر کنید
لطفاً یک نشانی ایمیل معتبر بنویسید.
برای ادامه، شما باید با قوانین موافقت کنید

فهرست
پشتیبانی سایت
تیم پشتیبانی

سلام🙂! سوال خود را در واتسآپ برای تیم پشتیبانی ارسال کنید

تیم پشتبانی بزودی پاسخ میدهد

درخواست خود را به شماره 100088100088 تیم پشتیبانی ارسال کنید