شرح دوره ای سنت ، مدرنیته ، پست مدرنیته و فراپست مدرنیته در علم حقوق ، حل کردن پرونده های بغرنج حقوق مهندسی در محور z با بازخوانی پرونده های واقعی

 

متن پیش روی برگردان فایل صوتی است که به همت گروه نگارش آماده و در اختیار شما قرار گرفته است.

مرجع حقوق مهندسی ایران همیار و همراه جامعه مهندسی ایران

این جلسه ادامه مباحث جلسه گذشته خواهد بود. در جلسه گذشته به شرح دوره های سنت و مدرنیته و پست مدرنیته و فرا پست مدرنیته (سنت جدید) در معماری ، موسیقی ، ادبیات و شعر فارسی ، جامعه شناسی و حتی در علم پزشکی پرداختیم . به دلیل ذیق وقت در جلسه گذشته ؛ شرح ا ین دوره ها در مباحث حقوقی  را به این جلسه موکول کردیم.

مجدداً به سراغ محور سه بعدی ترسیم شده در جلسه گذشته خواهیم رفت. لازم به  توضیح است که بسیاری از مباحث بغرنج حقوقی ؛ خصوصاً در حقوق مهندسی که  بر روی محور های XوY قابل حل نمی باشند را می توان به راحتی  روی محور فرا پست مدرنیته که به آن محور Z هم میگویند ،حل کرد .

 

ترکیب علم ها با هم، فرایند های جدیدی را ایجاد کرده است، بطوری که ترکیب علم حقوق با علم مهندسی درواقع ترکیب علوم انسانی با علوم ریاضی می باشد. گاهاً ترکیب علوم با هم وبا جناس مختلف، امکان پذیر و سازگار نمیباشند وجوابگو نیست . این موضوع در حل مشکل پرونده های حقوقی مشهود است بطوری که می بینید حل مشکلات پرونده های حقوقی ؛ گاهاً با روش های متعارف امکانپذیر نیست و باید با دادن بعد جدیدی به پرونده ؛ از روی محور فرا پست مدرنیته راه حل آن را پیدا کرد .

 

• حال می خواهیم به بررسی دوره های ذکر شده علی الخصوص دوره سنت ،در خصوص مباحث حقوقی بپردازیم . همانگونه که استحضار دارید در ایران تا پایان دوره قاجار  و قبل از مشروطه ؛ محلی و جایی به عنوان محکمه وجود نداشت . البته همانگونه که از کتب تاریخی برداشت میشود در دوره زندیه و صفویه بزرگانی مانند کریم خان زند و شاه عباس صفوی که خود را معین الرعایا و وکیل الرعایا می دانستند در دارالخلافه خود محکمه داشتند اما دردوره قاجار مملکت بی سر و سامان بود بطوری که اگر کسی مال و اموال کس دیگری را سرقت می کرد، محکمه آنچنانی وجود نداشت که به داد مال باخته برسد.حتی در مباحث تجاری هم اگر بین دو نفر اختلافات مالی پیش می آمد بیشتر با ریش سفیدی بزرگان و با پادرمیانی آنان اختلافات حل می شد. در زمان قاجار شاه حرف  اول مملکت را میزد و اگر مدعی مال و ناموس هر کس می شد آن را تصاحب می کرد و در صورت اعتراض صاحب مال و ناموس به شاه ؛ کشته میشد و مشروطه خواهان هم شعارشان تعیین حدود و اختیارات شاه و در نهایت کم کردن این اختیارات بود.

 

• بعد از کشته شدن ناصرالدین شاه به دست میرزا رضای کرمانی ؛ و به تخت نشستن مظفرالدین شاه ، و شورش های مشروطه خواهان ؛ فرمان مشروطه توسط مظفرالدین شاه در اواخر عمرش صادر می شود و مجلس ملی تشکیل میگردد. وبعد ازآن پایه های قانون و حقوق در ایران بنیان نهاده شد. درواقع تا قبل ازمشروطه ؛ قوانین به صورت سنت بود و با ریش سفیدی و پادرمیانی بزرگان مشکلات بینابینی حل میشد. اما از حدود سالهای 1315 قوانین تا حدودی در کشور جاری و ساری شد بطوری که در سال 1315 کانون کارشناسان رسمی دادگستری تاسیس میشود و حتی در همان سالها کانون وکلاء تاسیس می شود و تغییر نام کلمه عدلیه به دادگستری هم در همان سالها اجرایی میشود . درواقع تشکیل کانون کارشناسان رسمی دادگستری و کانون وکلاء را میتوان به نوعی شروع دوره مدرنیته دانست.

 

• حال میخواهیم بدانیم که دوره پست مدرنیته درعلم حقوق ، درایران از چه زمانی آغاز گردیده است؟همانطور که در جلسه گذشته در خصوص انواع علوم و ارتباط آنها با دوره های موضوع این دو جلسه ؛ صحبت شد و شروع و آغاز تمام دوره ها با علوم مرتبط با آنها تقریباً همزمان می باشد در خصوص علم حقوق هم لازم است بدانیم که شروع دوره پست مدرنیته در علم حقوق، تقریباً با بقیه علوم ذکر شده مانند علم پزشکی و جامعه شناسی و معماری و غیره….یکی است و اگر حدود سالهای 1370 را برای شروع دوره پست مدرنیته در علم حقوق و همپوشانی آن با دوره مدرنیته در نظر بگیریم ؛ بیراه نگفته ایم و این شروع همانند درختی است  کاشته شده؛  که برای میوه دادن از کسی اجازه نمیگیرد و چون جامعه زنده و پویا می باشد حرکاتش را خودش خود به خود انجام می دهد.با تدوین قوانین جدید و فربه شدن قانون و صدور آیین نامه ها و بخش نامه های قانونی و دستور العمل ها،و آراء دارای وحدت رویه  و ترکیب قانون با مسائل فقهی؛ عده ای از وکلاء با  توجه به شرایط مذکور قوانین ، به نوعی سوءاستفاده هایی کردند که می توان گفت  این رفتارهای گاهاً غیر اخلاقی ؛ آغاز پست مدرنیته می باشد بطوری که رسماً تعدادی از همین وکلا با گرفتن پول؛ با حضور در دادگاه ؛ با کمک قوانین و استدلال کردن روی قوانین ؛ بیگناه را محکوم و گناهکار را تبرعه می کنند.در جلسه قبل گفتیم که دوره ای که نه سنت باشد و نه مدرنیته ؛ پست مدرنیته است . در علم حقوق و قضا هم به همین صورت است دوره ای که در آن نه گفتگو وجود دارد و نه در آن قانونی است؛ را پست مدرنیته در علم حقوق گویند. یعنی دوره ای که با  گفتار غیر منطقی لفظی و سفسطه بتوان پرونده را در دادگاه پیش برد. و متاسفانه تعدادی از وکلاء که به دنبال سوء استفاده هستند سخت به دنبال این دوره می باشند و باعث تاسف است که در تعدادی از پرونده ها با توجه به خبره بودن وکلای دو طرف دعوا در روش پست مدرنیته ، باعث گیج شدن قاضی شده اند و قاضی را در صدور رای نهایی دچار مشکل کرده اند.با توجه به این مشکلات دستگاه قضاء  از حدود سالهای 1380  بطور طبیعی فرایند های جدید را ایجادکرد و آن تشکیل شوراهای حل اختلاف بود که این یعنی آغاز دوره فرا پست مدرنیته یا سنت جدید.

 

• درواقع تشکیل شوراهای حل اختلاف به این دلیل بود که طرفین دعوا مانند دوره سنت ؛ با وساطت شورای حل اختلاف، اختلافشان حل گردد و از سرازیر شدن هر پرونده ای به سیستم قضایی و دادگستری ها جلوگیری گردد. در واقع اگر دقت نظر داشته باشید متوجه خواهید شد که باز هم به دوره سنت برگشته ایم و این همان سنت جدید یا فرا پست مدرنیته می باشد به عنوان مثال در شوراهای حل اختلاف و سیستم قضایی ؛ اتاق های داوری تشکیل شده است و این یعنی اینکه شکل پرونده ها به سمت سنت جدید سوق پیدا کرده است که این رویکرد را در تمام علوم می توان دید. این رویکرد به ما که درخصوص حقوق مهندسی مطالعه میکنیم آموزش هایی اساسی می دهد و نکاتی را به ما میآموزد که در ادامه به تشریح آن خواهیم پرداخت . همچنین لازم است بدانید که از ابتدای جلسه قبل تاکنون مقدماتی در خصوص دوره های ذکر شده تشریح شد تا به این نقطه برسیم که درک آن راحت تر باشد .

دوره فرا پست مدرنیته یا سنت جدید در علم حقوق باعث شد که علم حقوق مهندسی ایجاد شود و ترکیب علم حقوق با مهندسی ؛ گفتمان را ایجاد کرد.لازم به ذکر است که علم حقوق مهندسی هم مانند دیگر علوم ؛ دوره سنت و مدرنیته  و پست مدرنیته و فرا پست مدرنیته دارد یعنی اینکه در علم حقوق مهندسی هم به معضلاتی و یا به پرونده هایی در محاکم قضایی  بر می خوریم که غیر قابل حل می باشند و اصلاً به نتیجه نمی رسندو شاید با روش سنت و مدرنیته و پست مدرنیته نتوان مشکلات  آن را حل کرد و تنها راه حل آن محور Z  یا محور سنت جدید و فرا پست مدرنیته می باشد و به گفته انیشتین باید به موضوع؛ نا اقلیدوسی نگاه کرد .

 

• لازم به ذکر است که کاربرد محور Z و خارج شدن از محور دو بعدی XوY برای حل پرونده های بغرنج قضایی یک کاربرد بین المللی و جدی دارد که بطور ناخواسته و کاملاً طبیعی ، کاربرد این محور در اتاق های داوری و سیستم قضایی کشور ما هم وارد شده است و هیچ کس آن را مهندسی شده وارد این سیستم نکرده است بلکه خروجی های اجتماعی این پدیده را بوجود آورده است .حال به بازخوانی یک پرونده واقعی در این خصوص خواهیم پرداخت.

 

بازخوانی پرونده

درسال 1390 که هنوز ارجاع کار از طریق سازمان وجود نداشت فردی که شرایط مالی مساعدی هم داشت در منطقه گیشا ، یوسف آباد تهران ، ملکی کلنگی را به قصد احداث یک مجتمع 10واحده خریداری میکند. ایشان از دوستان و همکلاسی های دانشگاهی، مهندس میر رضوی بودن وچون سیستم ارجاع هنوز وجود نداشت ، طبیعتاً ایشان مهندس میر رضوی را به عنوان مهندس ناظر سازه خود انتخاب می کنند . عملیات اجرایی این ساختمان اسکلت بتنی زیر نظر یک مهندس عمران که به عنوان رییس کارگاه معرفی شده بود وبا نظارت مهندس میررضوی با رعایت کلیه مسائل ایمنی و فنی شروع شد و  عملیات گودبرداری و اجرای سازه نگهبان طبق نظر مهندس میررضوی و با همکاری کامل مالک انجام گردید. در ضلع غربی این ملک یک ساختمان کلنگی  دو طبقه وجود داشت که قدمتی حدود 40 تا 50سال داشت که در طبق اول پیر زنی زندگی می کرد و در طبقه دوم آن پسرش زندگی می کرد . به دلیل وجود گردوخاک و ایجاد آلودگی صوتی از طرف این کارگاه ساختمانی برای ساختمان این پیرزن ، چندین مرتبه با 137شهرداری تماس گرفته شد تذکراتی به سازنده و رییس کارگاه داده شد.

 

• با توجه به مشکل ناراحتی اعصاب پسر این پیرزن که در طبقه دوم زندگی می کرد و ایجاد سروصدا و همچنین ریختن مصالح و نخاله به داخل ملک ایشان و آسیب به ماشین پارک شده در داخل حیاط پیرزن ، چند بار با پلیس تماس گرفته میشود.به هرحال از طرف این خانم ، بابت هر مسئله ای مزاحمتی برای احداث این پروژه بوجود می آمد تا اینکه ساختمان به مرحله نازک کاری رسید و می بایست دیوار پشت این ساختمان احداث شده که مشرف به ملک کلنگی این خانم بود ، اندود سیمان می شد که متاسفانه صاحب ملک کلنگی از نصب داربست روی پشت بامش برای سیمانکاری پشت دیوار ممانعت به عمل آورد و اجازه اینکاررا نداد.و اکیپ داربست اشتباهی که می کند این بود که از روی پشت بام با طناب و قرقره لوله های داربست را به پشت بام خانه پیرزن منتقل می کنند که در حین نصب داربستها، پسر خانواده متوجه می شود و به پلیس زنگ میزند و با حضور پلیس مسئله بغرنج شده و پلیس اکیپ داربست را وادار می کند که داربست ها را ازروی پشت بام پیر زن جمع آوری نمایند وعاقبت داربست جمع شد. سازنده به پیرزن گفت که اگر شما اجازه سیمانکاری پشت دیوار را به ماندهید شهرداری به ما پایان کار نمی دهد اما باز پیرزن زیر بار نرفت بنابراین سازنده تصمیم گرفت که از این خانم شکایت نماید؛ پس با مهندس میررضوی که ناظر ساختمان بود وارد شُور میشود.

 

• مهندس میررضوی هم با توجه به آشنایی به مسائل حقوقی ، آگاهی کامل داشت که این سازنده نمیتواند بدون رضایت همسایه وارد پشت بام او شود. و همچنین کلیه روشهای پیشنهادی سازنده که بسیار ناایمن و هزینه بردار بود را هم  به عنوان ناظر ساختمان ؛ مردود اعلام کرد.بنابراین پرونده به یک پرونده بغرنج تبدیل شد از طرفی همسایه اجازه ورود به پشت بام را نمیداد و از طرفی هم شهرداری برای صدور پایان کار ؛ اجرای اندود سیمان روی دیوار را الزامی می دانست و سازنده هم کاملاً مستعصل شده بود که چه باید بکند . مهندس میررضوی پیشنهادی به سازنده داد که درواقع برای حل این مشکل می توان نام آنرا استفاده از روش سنت جدید یا فرا پست مدرنیته نامید.

 

• مهندس میررضوی با سئوالاتی که درخصوص ویژگیهای اخلاقی پیرزن از سازنده پرسید ؛ به سازنده دستوراتی داد و سازنده موافقت کرد که برای همسایه یک عدد تابلو فرش و هدیه ای مذهبی تهیه نماید و مقرر شد که به همراه هم به منزل همسایه مراجعه نمایند. در ابتدا پیر زن با دشنام و ناسزا گویی به هر دو نفر، ملاقات را شروع کرد که سازنده به همراه مهندس میررضوی فقط سکوت کردند تا پیرزن کاملاً از نظر فشارروانی تخلیه گردد. در ابتدا پیرزن هدایا را قبول نمی کرد و زیر بار هم صحبتی با این دو نمی شد .سپس با صحبت های مهندس میررضوی که بسیار ازنظرروانی بر روی پیر زن تاثیر داشت هدایا به ایشان تقدیم گردید و مرحله اول کار به خوبی انجام شد.

 

• درواقع مهندس میر رضوی با صحبت کردن و هدیه دادن سنت های قدیم را به روش جدید به جا آورد و این یعنی استفاده از محور Z و یا همان محور فرا پست مدرنیته . علی ایهاالحال ده روز بعد مجدداً سازنده به همراه مهندس میررضوی با هدیه ای دیگر به ملاقات پیرزن رفتند و بعد از دلجویی مجدد مهندس میررضوی از پیرزن با حضور اعضای خانواده اش ؛توانست رضایت وی را جلب نموده وبا گذاشتن شروطی توسط پیرزن؛ اجازه نصب داربست روی پشت بام خانه پیرزن را بگیرد و کار به خوبی و خوشی به اتمام برسد.

 

کسی که حداقل آگاهی حقوقی داشته باشد میداند که به هیچ عنوان قانون اجازه نمیدهد فردی بدون رضایت همسایه وارد پشت بام و یا ملک و حریم شخصی همسایه شود. و این کار حتی با روش های پست مدرنیته و مدرنیته امکان پذیر نخواهد بود و تنها راه کار آن روش فرا پست مدرنیته و یا روش سنت جدید است .

در پایان لازم به  ذکراست که استفاده از روش فرا پست مدرنیته یا سنت جدید بیشتر در مواقعی کارساز است که طرفین دعوا هیچگونه توافقی و یا راهکار قانونی برای حل مشکل نداشته باشند مانند بازخوانی پرونده اخیر . اما اگر دقت بفرمائید در بازخوانی پرونده مربوط به جلسه 87 آقای طلوعی ؛  غرب تهران ، درزمینی که وقف خاص بود، اقدام به ساخت یک مجتمع 20 واحدی به صورت مشارکت درساخت کردو ایشان درخصوص قوانین وقف خاص آگاهی نداشت و بعد از اتمام پروژه و در حین پیگیری اسناد تفکیکی آپارتمانها متوجه مشکل بوجود آمده شد که هیچ راهکار قانونی نداشت اما با وساطت مهندس میررضوی وارائه راهکار مناسب؛ مشکل طرفین دعوا با روش فرا پست مدرنیته ؛ امابا شدت کمتری ، حل شد.

اینکه ذکر شد با شدت کمتری؛ به این دلیل است که در این پرونده، طرفین دعوا، خود، برای حل مشکل، رغبت داشته و اختلافی با هم نداشتند .اما در پرونده ذکر شده در این جلسه، یکی از طرفین به هیچ عنوان برای حل مشکل رضایتی نداشت و حاضر به همکاری نبود و هیچ راه کار قانونی هم برای حل آن وجود نداشت.