بیان هماهنگی بین ناظرین سازه و تاسیسات مکانیکی بمنظور مشخص کردن بازشوهای داکت های تاسیساتی در سقف ها ، بازخوانی پرونده در مسئولیت ناظر برق ، تاکید به ناظرین مبنی بر کنترل اتصال صحیح بالابرها به سقف ها ، بازخوانی پرونده در مسئولیت صاحب زمین در صورت دخالت در امر ساخت

 

توجه بسیار مهم : مرجع حقوق مهندسی ایران هیچ پیشنهادی برای نوع بیمه نامه انتخابی شما ندارد و تمامی عکسها و مستندات ارایه شده برای بیمه ها جنبه آموزشی دارد و ما نمایندگی هیچ شرکت بیمه ای را نداریم.

متن پیش روی برگردان فایل صوتی است که به همت گروه نگارش آماده و در اختیار شما قرار گرفته است.

مرجع حقوق مهندسی ایران همیار و همراه جامعه مهندسی ایران

دراین جلسه مسئولیتهای ناظرین تاسیسات مکانیکی و مختصری هم مسئولیت های ناظرین برق در ساختمانهای چهارناظره مورد بحث قرار خواهدگرفت . پروندههایی وجود دارد که ناظران را به دلیل عدم اعلام گزارش در موعد و به دلیل بریدن و تخریب تیرچه سقفها برای تعبیه و عبور کانالهای کولر و بازشو داکتهای تاسیساتی و غیره توسط مالکین ، در شورای انتظامی سازمان و محاکم قضایی به چالش می کشاند و مهندس ناظر سازه این مورد را گزارش کرده که تیرچه ها بریده شده و به سقف آسیب رسیده است و سازنده در مرحله سفت کاری از ناظر تاسیسات مکانیکی و هماهنگ کننده و مجری ذیصلاح در شورای انتظامی طرح دعوا میکند و اعلام میکند که ناظر تاسیسات مکانیکی و هماهنگ کننده این موارد را به موقع اطلاع نداده اند که اجرا و رعایت شود. و ناظرین هم این موارد را به دلیل بی دقتی گزارش نمی کنند .

متاسفانه به دلیل همین بی دقتی ناظران؛ د رتهران سونامی شکایات به شورای  انتظامی و مراجع قضایی آغاز شده است و اکثر مهندسان حتی خود اقرار به این دارند که نمی دانند چه کار باید بکنند ؟ و متاسفانه آگاهی ندارند که چگونه از ابزارهایی که در دست دارند استفاده نمایند . و حتی د رخصوص  نحوه گزارش دادن هم با مشکل مواجه میشوند .

 

راه حل اینگونه مسائل بدین صورت است که مهندسان ناظر تاسیسات مکانیکی و تاسیسات برقی در حین اجرای فونداسیون ، نقشه های خود را با نقشه های سازه انطباق دهند و این انطباق بسیار مهم می باشد. عمده مسائل و مشکلات بیشتر به خاطر تاسیسات مکانیکی مانند کانال های کولر و داکت ها بوجود می آید.بنابراین مهندسان ناظر سازه و تاسیسات باید به یک توافق جمعی برسند و در نهایت طی یک دستورکاری به مالک نحوه اجرای آن را ابلاغ نمایند . و مهندس ناظر سازه در حین کار اگر متوجه شد که به سازه سقفها در حین اجرای تاسیسات مکانیکی آسیب وارد شده است، لازم است این مورد را گزارش نماید.

البته پیشنهاد می شود در خصوص خروجی انطباق نقشه های سازه با تاسیسات برقی و مکانیکی ، هر چهار ناظر به همراه مالک صورت جلسه ای را تنظیم نموده و تصمیمات اتخاذ شده را صورت مجلس نمایند . دراین صورت دیگر نیازی به دستور کار نمی باشد . اما اگر مالک صورت مجلس را امضا نکرد در این حالت دستور کار لازم می باشد و گزارشات به شهرداری در موعد هم کارساز خواهد بود .

در این قسمت قصد داریم پرونده ای را که مربوط به تاسیسات برقی می باشد را بازخوانی کنیم .

بازخوانی پرونده اول

حادثه این پرونده در سال 1393 و به منطقه جنوب شرقی تهران مرتبط میشود .مالک جواز را در سال 1390 دریافت نموده و ساختمان تک ناظره بود.ساخت این ساختمان به مراحل پایانی می رسد . در مقابل درب ورودی پارکینگ این ساختمان درخت قطوری وجود داشت که مالک تمام مجوزهای قطع درخت را گرفته بود و جرائم مربوط به آن را هم پرداخت کرده بود .اما مالک این تصمیم را گرفته بود که در آخر کار اقدام به قطع درخت نماید .

مالک از اوستای آهنگری که مشغول ساخت درب پارکینگ بود خواهش میکند که بعد از اتمام کارش این درخت را هم قطع نماید .با توجه به اینکه کابل برق از روی این درخت عبور کرده بود و به دو تیر برق در طرفین این درخت وصل بود ؛ به نکات ایمنی این موضوع در حین قطع درخت توجهی نمیشود و با توجه به سنگینی درخت ، در حین افتادن ، کابل برق دار را هم باخود به پائین می کشد و این کابل برق با سر کارگر آهنگر برخورد کرده و موجب برق گرفتگی و نهایت مرگ او می شود .

در کارشناسی نهایی ؛  مهندس ناظر 10% تقصیر ، کارگر متوفی 5% تقصیر به دلیل جاگیری بد ، اوستای آهنگر هم 40% تقصیر ، و مالک هم 45% تقصیر می گیرند (درسال 1394 حکم قطعی شد ) . البته دراین پرونده شهرداری را هم میشد به دلیل عدم درج نام مهندس مجری ذیصلاح در پروانه ساختمانی  به چالش کشاند .

 

• لازم به یادآوری است درصورتی که درنظریه کارشناسی؛ شهرداری ها به دلیل عدم درج نام مجری ذیصلاح در پروانه ساختمانی  تقصیر نگیرند، می شود  با  استناد به بند 10 ماده 33  آئین نامه اجرایی قانون نظام مهندسی  به این نظریه اعتراض کرد و شهرداری  را هم مقصر اعلام کرد  و حتی سازمان نظام مهندسی هم به دلیل اینکه بدون درج نام مجری ؛ اقدام به معرفی ناظر نموده است را هم می شود در محاکم ، محکوم نمود.

متاسفانه دراین پرونده ناظر بیمه مسئولیت حرفه ای هم نداشت و مجبور به پرداخت دیه قدرالسهم خود شد.

این پرونده چند نکته مهم داشت :

• ناظر باید عبور سیم برق از روی درخت را گزارش میکرد. و دراین خصوص دقت کافی را مبذول می داشت . و باید اعلام می کرد که این سیم از روی درخت عبور کرده و لازم است قبل از بریدن درخت توسط مامورین اداره برق این کابلها آزاد سازی شوند .
• این ساختمان تک ناظره بود واگر ناظر برق دراین ساختمان حضور داشت ، قطعا ً او هم تقصیر می گرفت .

بنابراین مهندسان ناظر  باید دقت کافی در خصوص تمام موارد داشته باشند و مکاتبات را در موعد مقرر و موثر ارئه نمایند .

 

• مطلب قابل توجه برای ناظرین خصوصاً در تهران و مناطق بافت فرسوده و دارای کوچه پس کوچه های فراوان این است که چون تعدادتیر برق در این مناطق زیاد است و اکثراً در این مناطق به دلیل بافت فرسوده اقدام به نوسازی میکنند ،مشاهده می شود که کابلهای برق با ساختمان نوساز نهایت یک متر فاصله دارد و این موضوع حادثه آفرین خواهد بود بنابراین ناظرین خصوصاً ناظر برق باید گزارش داده و درخواست نمایند تا اداره برق با نصب کنسول هایی خاص بر سر تیر برق ها فاصله کابل ها را با ساختمان افزایش دهند .

بنابراین وظیفه مهندس ناظر است که در ابتدای امر و درحین اجرا فونداسیون  و نهایت تا سقف اول دستور کار جابجایی کابل برق ها را به مالک ابلاغ نماید .اگر مالک به این موضوع توجهی نکرد، درکارهای چهار ناظره،  مهندس ناظر برق و ناظر هماهنگ کننده، به دلیل عدم رعایت موارد ایمنی باید دستور توقف صادر نمایند .

 

• موضوع بعدی در خصوص حوادث ساختمانی مربوط به بالابرهای مصالح ساختمانی می باشد که به دلیل اینکه بالابر را به جایی محکم اتصال نمی دهند و اغلب توسط گونی ماسه و یا کیسه سیمان آن را ثابت میکنند ؛ بالابر زیر بار ؛ واژگون شده و باعث سقوط مصالح شده و گاهاً به اپراتور بالابر خسارت جانی وارد می شود .بنابراین ناظرین سازه و هماهنگ کننده و گاهاً ناظرین معماری باید به این موضوع دقت خاص داشته باشند . ناظرین سازه در حین آرماتوربندی سقف و قبل از بتن ریزی آن باید محل استقرار بالابر را از مالک سئوال نمایند  .سپس بایددرمحدوده هایی که بالابر مستقر می شود ، به نصب آرماتور و یا مفتول قوی که  بعد از بتن ریزی داخل بتن به صورت ساپورت و انتظار  باقی بماند اقدام نمایند ؛ تا بعد ها و در حین عملیات بنایی و بالادادن مصالح دستگاه بالابر را محکم در آن محدوده مستقر نمود تا واژگون نشود.در صورت عدم توجه مالک به این موضوع ، باید مراتب به شهرداری و واحد بازرسی اداره کار گزارش داده شود .در اینگونه موارد در صورتی که پروژه تک ناظره باشد و اتفاقی بیافتد حداقل 10% تقصیر می گیرد و در صورتیکه پروژه 4 ناظره باشد باز بستگی دارد به اینکه کار در چه مرحله ای  میباشد در هر صورت ناظر هماهنگ کننده حتماً تقصیر خواهد گرفت .

 

موضوع بعدی مربوط می شود به سازنده و صاحبان زمین . متاسفانه گاهاً صاحبان زمین و یا نزدیکان آنها مانند فرزندان و منسوبین در امر ساخت و ساز دخالت می نمایند و حتی پیمانکار معرفی می نمایند .

بازخوانی پرونده دوم 

در منطقه شهر ری تهران مالک بازنشسته ای که ملک کلنگی بزرگی داشت در سال 1384 قصد نوسازی ملک خود را دارد و آن را  با یکی از سازندگان حرفه ای منطقه به مشارکت گذاشته تا یک مجتمع 8طبقه در16 واحد بسازد و در نهایت قدرالسهم خود را بردارد  و ساختمان درسال 1386 پروانه ساخت میگیرد و پروژه  هم تک ناظره ، و دارای مجری ذیصلاح بود . فرزند کوچک این مالک متاسفانه اعتیاد داشت و در حین تخریب گاهی بر سر کار حاضر می شد  و به نوعی از سازنده به خاطر کمک هایی که می کرد پول دریافت می کرد و گاهی هم بدون کارکردن از سازنده درخواست پول می کرد  و در نهایت سازنده موضوع مزاحمت وی را به صاحب زمین اطلاع می دهد.

 

• رویه این فرزند ناخلف به همین ترتیب ادامه پیدا میکند تا اینکه از سازنده ، اجرای عملیات بنایی و دیوار چینی پروژه را به صورت پیمانکاری ؛ درخواست می کند تا با دوستش اینکار را انجام دهد. سازنده به این درخواست پاسخ منفی می دهد و آن پسر تهدید میکند که در صورت عدم تمکین ، بین سازنده و صاحب زمین اختلاف ایجاد خواهد کرد .

متاسفانه سازنده که چاره ای نداشت در برابر درخواست وی تمکین می کند و در موقع شروع عملیات بنایی ؛ بنا به دستور فرزند ناخلف،  قرارداد پیمانکاری عملیات بنایی را با پسر صاحب زمین منعقد می نماید.

ظاهراً کار به خوبی و با کیفیت هم پیش می رفته است اما در موقعی که کار حدود 80% پیشرفت می کند ؛ یک کارگر که به دیوار تکیه میکند ، ناگهان دیوار خراب شده و کارگر از طبقه سوم به داخل خیابان سقوط کرده و فوت می کند .

توجه شود که نباید از فرغون برای بالادادن مصالح استفاده نمود و باید از پاکت مخصوص حمل مصالح توسط بالابر استفاده کرد .

 

• پرونده به دادسرای کیفری میرود و بعد از بازدید بازرس اداره کار گزارش یک نفره ای تهیه می شود. در گزارش کارشناسی سه نفره مهندس ناظر به دلیل عدم گزارش در خصوص عدم نصب حفاظ لبه تکیه گاه ها و عدم نصب وال پست در دیوارهای 10% تقصیر گرفت . مجری ذیصلاح درج درپروانه به دلیل ترک فعل 20% و سازنده 20% و پسر صاحب زمین که به عنوان پیمانکار اصلی دیوار چینی بود هم 20% و اوستای دیوارچین هم 20% و متوفی هم 10%  کلا ً تقصیر گرفتند. اما ساختمان بیمه داشت و در بیمه نامه مسئولیت  مدنی کارفرما درقبال کارکنان نکات ارزنده ای وجود داشت که بیان خواهیم کرد:

بیمه مذکور نواقص کلوز داشت که مشکلاتی را برای پرداخت ایجاد کرد . ناظر کلوز 7 را داشت و قدرالسهم وی پرداخت شد. قدرالسهم سازنده پرداخت گردید . اما متاسفانه سازنده کلوز 4 را خریداری نکرده بود بنابراین قدرالسهم مجری ذیصلاح پرداخت نشد . اوستای دیوار چین به دلیل عدم خرید کلوز 6 قدرالسهمش پرداخت نشد بنابراین پسر صاحب زمین را هم شامل نمی شد .